१२ मिमी की १६ मिमी ठिबक लेटरल: कोणता व्यास निवडावा?

व्यासामुळे प्रत्यक्षात काय बदलते

आमची दोन्ही फ्लॅट इनलाइन लेटरल IS 13488:2008 नुसार Class 2 मध्ये तयार होतात, दोन्हींत कारखान्यातच बसवलेले ४ लिटर प्रति तास एमिटर असतात, आणि दोन्ही १.० ते २.० बारवर चालतात. व्यास हा गुणवत्तेचा फरक नाही — तो क्षमतेचा फरक आहे.

रुंद बोअर समान दाब तोट्यात जास्त पाणी वाहून नेते. एवढाच मुद्दा आहे: १६ मिमी लांब ओळीतही प्रवाह टिकवते व उतार असलेल्या शेतात टिकते, तर १२ मिमी ओळीभर लवकर दाब गमावते. ओळी लहान असतील व जमीन सपाट असेल, तर ही अतिरिक्त क्षमता काहीच देते.

१२ मिमी कधी योग्य

जवळच्या अंतरावरील ओळीच्या पिकांसाठी, लहान ओळी व बऱ्यापैकी सपाट जमिनीवर १२ मिमी निवडा. बारीक बोअर हलका व लवचिक असतो, हाताळायला सोपा असतो आणि प्रति रोल खर्चही कमी येतो — ज्या ब्लॉकला अतिरिक्त क्षमता लागत नाही, त्याने तिचा खर्च करू नये.

ही लेटरल हलवायलाही सोपी आहे. सपाट आकार जमिनीला चिकटून राहतो, त्यामुळे वाऱ्याचा ताण कमी होतो, आणि हलकी भिंत उचलून दुसऱ्या हंगामात पुन्हा वापरणे सोपे जाते.

१६ मिमी कधी घ्यावे

लेटरलची ओळ लांब असेल, शेताला उतार असेल, किंवा सब-मेन आधीच कार्य दाबाच्या वरच्या टोकावर चालत असेल, तर १६ मिमी घ्या. रुंद बोअर जास्त दाब सहन करतो आणि ओळीचे दूरचे टोक जवळच्या टोकाच्या जवळ ठेवतो — एका ब्लॉकचे एक टोक नीट तर दुसरे टोक जेमतेम भिजणे हेच यामुळे थांबते.

जिथे ब्लॉक एका लांब लेटरलने चालवावा लागतो, तिथेही हेच योग्य. ब्लॉकचे तुकडे केल्यास जास्त सब-मेन, जास्त फिटिंग्ज आणि बसवताना जास्त मजुरी लागते.

सोबत येणारा अंतराचा फरक

१६ मिमी लेटरल आमची सर्वात बारीक अंतराची लेटरल आहे — एमिटर ४० सें.मी. ऐवजी ३० सें.मी. अंतरावर बसवलेले असतात. त्यामुळे एका ५००० मीटर रोलमध्ये सुमारे ३३,००० आउटलेट मिळतात.

दाट आउटलेट म्हणजे प्रत्येक झाडाला लहान व वारंवार मात्रा, आणि मुळांच्या क्षेत्रात अधिक समान ओल — महागड्या पिकांना हेच लागते. मोठ्या मुळांच्या पिकांना एक आउटलेट जास्त जमीन झाकत असल्याने तिथे मोठे अंतर चालते.

एका दृष्टीक्षेपात तपशील

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

एकाच ब्लॉकमध्ये १२ मिमी व १६ मिमी दोन्ही लेटरल चालवता येतात का?

चालवता येतात, पण नको. दोन्ही बोअर वेगवेगळ्या दराने दाब गमावतात, त्यामुळे मिसळलेल्या ब्लॉकमध्ये १२ मिमी ओळींना जास्त व १६ मिमी ओळींना कमी पाणी मिळते. एका सब-ब्लॉकला एकच व्यास ठेवा व स्वतंत्र व्हाव्ह द्या.

१६ मिमी जास्त पाणी देते का?

नाही. दोन्ही ४ लिटर प्रति तास क्षमतेची आहेत. १६ मिमी एकूण जास्त पाणी वाहून नेते कारण ती लांब ओळीत जास्त एमिटरना पुरवठा करू शकते — प्रत्येक एमिटर जास्त ओततो म्हणून नाही.

लेटरल किती लांब नेता येते?

ते प्रवेश दाब, जमिनीचा उतार व पुढील एमिटरची संख्या यांवर अवलंबून असते, त्यामुळे एकच आकडा सांगता येत नाही — प्रत्येक ब्लॉकसाठी आकडेमोड करावी लागते. ओळीचे दूरचे टोक जवळच्यापेक्षा स्पष्ट कमजोर वाटत असेल, तर ओळ व्यासापेक्षा लांब आहे किंवा दाब कमी आहे.